حجت‌الاسلام والمسلمین سیدمحمد مجیدی مدیر مدرسه عالی فقه علی بن موسی الرضا (علیه السلام)، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری «حوزه»، با بیان اینکه محاسبات الهی بر قوانین ثابت حاکم بر سرنوشت ملت‌ها استوار است، اظهار داشت: در لایه نخست، باید محاسبات الهی را حرکت یک ملت بر مدار قوانین ثابت الهی دانست؛ قوانینی که بر سرنوشت ملت‌ها حاکم‌اند و ساختارهای معنوی و اخلاقی و توانایی‌های آنان را تغییر می‌دهند. این مسئله یکی از جلوه‌های سنن الهی است.
دو مؤلفه تحقق محاسبات الهی در قدرت ملی ایران
وی افزود: هنگامی که رهبر معظم انقلاب از محاسبات الهی سخن می‌گویند، به این معناست که ایران از محاسبات معنوی و مادی رایج در جهان فراتر رفته و به واقعیت پی برده است؛ ازاین‌رو، با اراده و ایمان، آینده خود را رقم می‌زند و این مسیر نیز از سنن الهی به شمار می‌رود.
مدیر مدرسه عالی فقه علی بن موسی الرضا(ع) با اشاره به دو عامل اصلی تحقق این قدرت بر اساس آیات و روایات تصریح کرد: عامل نخست، تغییر درونی است. خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید: «إِنَّ اللَّهَ لَا یُغَیِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّی یُغَیِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ»؛ بر این اساس، قدرت سیاسی یک قوم، محصول سلامت اخلاقی و معنوی جامعه است.
وی ادامه داد: هنگامی که یک جامعه در مسیر اصلاح، تغییر و رشد معنوی و اخلاقی قرار می‌گیرد، زمینه این رشد و تغییر با اراده و عنایت خداوند متعال فراهم می‌شود.
حجت الاسلام والمسلمین مجیدی، همبستگی و اجتماع را عامل دوم برشمرد و گفت: در روایات بر تأثیر مثبت اجتماع و اتحاد در محاسبات الهی تأکید شده است. همبستگی موجب می‌شود که رشد در جامعه شکل بگیرد، خودمحوری کنار برود و یک اجتماع مصلح پدید آید.
استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: در چنین شرایطی، محاسبات به مؤلفه‌های مادی محدود نمی‌ماند و با توجه به عنایت الهی، معادلاتی شکل می‌گیرد که صرفاً بر اساس تغییرات و امکانات مادی قابل ارزیابی نیست. در دوره‌های مختلف نیز این مسئله مورد غفلت قرار گرفته، اما واقعیت این محاسبات بر دوست و دشمن روشن شده است.
قدرت مادی بر ابزارهای دنیایی تکیه دارد، اما قدرت الهی بر پایه حق است
مدیر مدرسه عالی فقه علی بن موسی الرضا(ع) با تبیین تفاوت قدرت‌های دنیایی و قدرت الهی اظهار داشت: تفاوت این دو قدرت در ماهیت و تداوم آن‌هاست. قدرت دنیایی بر پایه سلاح، پول، فناوری و علوم مادی بنا شده است و از اصالت و ثبات برخوردار نیست؛ زیرا هدف آن، تسلط بر ماده و انسان است، درحالی‌که قدرت الهی، قدرتی وجودی و مبتنی بر حق است.
وی افزود: قدرتی که بر ابزارها و مؤلفه‌های مادی متکی است، با از دست دادن این ابزارها ممکن است تضعیف شود، اما قدرت الهی در چنین شرایطی می‌تواند استحکام بیشتری پیدا کند. افزایش فشارها نیز لزوماً به تضعیف این قدرت منجر نمی‌شود، بلکه می‌تواند بر استحکام آن بیفزاید.
حجت الاسلام والمسلمین مجیدی با اشاره به فشارهای اقتصادی و نظامی گفت: ایران از پشتوانه ارزشی برخوردار است و این پشتوانه اجازه نمی‌دهد فشارهایی مانند تحریم اقتصادی و فشارهای نظامی، کشور را از اهداف خود بازدارد. چه‌بسا در چنین شرایطی، قدرت ایمان و اعتقاد تقویت شود و پافشاری و جدیت مردم افزایش یابد.
استاد حوزه علمیه قم با اشاره به تأکید مطرح‌شده درباره افزایش اراده در برابر فشارها بیان کرد: مضمون این سخن آن است که هر اندازه فشارها بیشتر شود، اراده انسان‌ها می‌تواند قوی‌تر و بیداری آنان بیشتر شود.
مدیر مدرسه عالی فقه علی بن موسی الرضا(ع) همچنین با تأکید بر برخورداری ایران از قدرت اثرگذاری گفت: قدرت ما، قدرتی پیرو نیست؛ بلکه توان اثرگذاری بر جهان را داریم. الگوی رفتاری و اعتقادی و اصالت عقیده، از مؤلفه‌هایی است که به ما کمک می‌کند از محدودیت‌های ناشی از ابزارهای مادی عبور کنیم.
حوزه و روحانیت ابعاد سیاسی و اجتماعی دین را تبیین کنند
حجت الاسلام والمسلمین مجیدی در تبیین نقش رهبری در جامعه اظهار داشت: جایگاه رهبری در جامعه، جایگاه پیشوایی معنویت است؛ جایگاهی که معنویت را به حرکت تبدیل می‌کند و زمینه بروز و ظهور آن را در عرصه اجتماعی فراهم می‌سازد. معنویت نباید صرفاً در مباحث شخصی باقی بماند، بلکه باید در جنبه‌های اجتماعی و حرکت‌های کلان حق‌طلبانه نیز دنبال شود.
وی با تأکید بر ضرورت تداوم این مسیر افزود: وظیفه روحانیت و حوزه‌های علمیه این نیست که صرفاً به تفسیرهای درونی و مباحث شخصی اکتفا کنند؛ بلکه تبیین سیاسی دین از وظایف حوزه است.
مدیر مدرسه عالی فقه علی بن موسی الرضا(ع) ادامه داد: مردم باید بدانند که اسلام دینی جامع است و به یک بُعد محدود نمی‌شود. این دین در عرصه‌های اقتصاد، سیاست، امور اجتماعی و مسائل نظامی نیز حرف برای گفتن دارد و از یک نگاه پیشرو و مترقی برخوردار است.
وی تصریح کرد: نباید به تبیین تکالیف فردی بسنده کرد، بلکه لازم است ابعاد اجتماعی دین نیز به‌خوبی تبیین شود و اقتدار در برابر فقه سکولار مورد توجه قرار گیرد. وظیفه حوزه و روحانیت آن است که مردم را به این سمت هدایت کنند؛ مسیری که حضرت امام و بزرگان انقلاب آن را دنبال کرده‌اند و باید این حرکت در ادامه نیز استمرار یابد.
مسئولان کارآمدی و مدیریت صحیح را در اولویت قرار دهند
حجت الاسلام والمسلمین مجیدی درباره وظیفه مسئولان در شرایط کنونی اظهار داشت: نخستین وظیفه مسئولان، برخورداری از کارآمدی است. نظام بر پایه سنن الهی که در عالم جریان دارد، حرکت می‌کند، اما اگر مسئولان کارآمدی و مدیریت درست نداشته باشند، ثمراتی که باید حاصل شود، تحقق نخواهد یافت.
وی خاطرنشان کرد: مسئولان باید پست و مقام خود را جایگاهی مقدس بدانند و با چنین رویکردی، مدیریت صحیحی داشته باشند تا بتوانند موانع مادی پیش روی رشد و تعالی جامعه را برطرف کنند و در جایگاه مسئولیت خود، خدمت مؤثری ارائه دهند.
مردم در کنار صبر، در ساخت و آبادانی کشور مشارکت داشته باشند
مدیر مدرسه عالی فقه علی بن موسی الرضا(ع) با اشاره به وظیفه مردم گفت: مردم در کنار همراهی با رهبری و حرکت در مسیری که ایشان ترسیم می‌کنند، باید از صبر فعال و مشارکت در ساخت و عمران ملی برخوردار باشند. در شرایط کنونی، این صبر فعال یکی از مهم‌ترین وظایف مردم است.
این مدرس سطوح عالی حوزه علمیه افزود: مردم باید در برابر مشکلات صبر داشته باشند، اما این صبر نباید به انفعال و بی‌تفاوتی منجر شود؛ بلکه باید با فعالیت و حضور در صحنه همراه باشد.
حجت الاسلام والمسلمین مجیدی با اشاره به حضور مردم در عرصه‌های اجتماعی خاطرنشان کرد: بخش زیادی از مردم، به برکت خون‌هایی که تقدیم کرده‌اند، همچنان در خیابان‌ها پای کار انقلاب ایستاده‌اند و در کنار این حضور، مشکلات را نیز تحمل می‌کنند. حتی بخشی از این مردم از جمله اقشاری هستند که مشکلات را بیشتر احساس می‌کنند.
وی تأکید کرد: صبر فعال به این معناست که مردم در میدان حضور داشته باشند، نسبت به مسائل بی‌تفاوت نباشند و در عین حال، صبوری خود را حفظ کنند.
پیشرفت علمی و شکل‌گیری هویت مستقل، بازگشت ایران به گذشته را ناممکن کرده است
حجت الاسلام والمسلمین مجیدی در تبیین این دیدگاه که ایران به گذشته بازنمی‌گردد، اظهار داشت: وقتی رهبر معظم انقلاب می‌فرمایند ایران به گذشته بازنمی‌گردد، از منظر جامعه‌شناختی و تاریخی، این سخن به تغییر در ساختار آگاهی اشاره دارد. موضوع صرفاً بازنگشتن به گذشته نیست، بلکه با جهشی به سوی آینده روبرو هستیم.
وی در تشریح دلایل این دیدگاه گفت: نخستین دلیل، تغییر در مؤلفه‌های دانش و فناوری در ایران است. این تغییر موجب شده است جامعه ایران از وضعیت یک جامعه سنتی عبور کند و به لبه دانش و فناوری در عرصه‌های مختلف برسد.
مدیر مدرسه عالی فقه علی بن موسی الرضا(ع) افزود: ایران در حوزه‌هایی مانند دانش هسته‌ای، فناوری پهپادی، نانوتکنولوژی، پزشکی و عرصه‌های متعدد دیگر به سطح پیشرفتهای از دانش دست یافته است. این دستاوردها قابلیت بازگشت‌پذیری ندارند و نمی‌توان پذیرفت که یک تمدن اصیل پس از دستیابی به پیشرفتهای بزرگ علمی، صرفاً به‌واسطه جنگ این دستاوردها را از دست بدهد.
وی، تغییر در هویت ملی و اسلامی را دومین دلیل برشمرد و تصریح کرد: در گذشته، جامعه ایران تحت تأثیر الگوهای وارداتی قرار داشت و در بسیاری از موارد، الگوهای دیگران به آن دیکته می‌شد؛ اما امروز هویتی مستقل شکل گرفته است.
حجت الاسلام والمسلمین مجیدی ادامه داد: مردم با وجود تفاوت‌ها و اختلافات، به آگاهی جمعی نسبت به استقلال و حاکمیت خود دست یافته‌اند. این آگاهی به برکت تلاش‌ها و مجاهدت‌های حضرت امام راحل، امام شهید و شهدا و بزرگانی شکل گرفته است که در این مسیر تلاش کرده‌اند.
استاد حوزه علمیه قم با تأکید بر تغییر نگاه جامعه نسبت به استقلال و حاکمیت ملی گفت: جامعه امروز با گذشته متفاوت است و الگوی سلطه‌پذیری گذشته دیگر مانند قبل پذیرفته نمی‌شود.
تضعیف پیوند دین و زندگی، مسیر پیشرفت کشور را تهدید می‌کند
مدیر مدرسه عالی فقه علی بن موسی الرضا(ع) در ادامه، تضعیف پیوند میان دین و زندگی مردم را از مهم‌ترین تهدیدهای پیش روی این مسیر دانست و اظهار داشت: اگر این پیوند تضعیف شود، ممکن است مردم دین را از زندگی خود جدا کنند.
وی افزود: اگر نتوانیم دین را متناسب با نیازهای روز مردم تبیین کنیم، این خطر وجود دارد که فاصله میان دین و زندگی افزایش یابد. درحالی‌که دین مبین اسلام و مذهب تشیع از ظرفیت انعطاف و پاسخ‌گویی برخوردارند و باید زمینه جریان‌یافتن دین در زندگی مردم فراهم شود.
حجت الاسلام والمسلمین مجیدی تأکید کرد: ایمان و کارآمدی نباید از یکدیگر فاصله بگیرند؛ زیرا دشمن می‌تواند از شکاف میان این دو مؤلفه استفاده کند و به‌تدریج افکار مردم را تحت تأثیر قرار دهد. چنین وضعیتی ممکن است مانعی در مسیر پیشرفتی باشد که کشور با شتاب در حال پیمودن آن است.
وی با اشاره به وضعیت بخش‌هایی از جامعه گفت: در میان برخی گروه‌های اجتماعی، می‌توان مشاهده کرد که هر اندازه فاصله از دین بیشتر است، فاصله با مؤلفه‌های حقیقت و مؤلفه‌های اجتماعی‌ای نیز که موجب حفظ جامعه در برابر قدرت‌های جهانی شده‌اند، بیشتر می‌شود. این مسئله با درک نادرست از وقایع خارجی نیز ارتباط دارد.
مدیر مدرسه عالی فقه علی بن موسی الرضا(ع) خاطرنشان کرد: هر اندازه بخواهیم امنیت خود را افزایش دهیم، باید ایمان و ایمان اجتماعی را تقویت کنیم و برای این مؤلفه‌ها تلاش بیشتری داشته باشیم.
مجاهدت شهدا موجب تعمیق معرفت مردم ایران شد
حجت الاسلام والمسلمین مجیدی با اشاره به اتفاقات چند سال اخیر و به‌ویژه یک‌سال‌ونیم اخیر، اظهار داشت: این تحولات که شهادت قائد عظیم‌الشأن انقلاب، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، امام شهیدمان، در اوج آن قرار داشت، موجب شد مردم ایران در مدت کوتاهی مسیر قابل‌توجهی را از نظر فهم، معرفت و رشد طی کنند و نگاه آنان به مسائل بسیار متفاوت شود.
وی افزود: به اعتقاد من، اگر صد سال تلاش می‌کردیم تا برخی مفاهیم را در جامعه نهادینه کنیم و برای مردم توضیح دهیم، شاید به اندازه‌ای که رشادت‌های بزرگان، از جمله امام شهید، این مفاهیم را به مردم آموخت، موفق نمی‌شدیم.
مدیر مدرسه عالی فقه علی بن موسی الرضا(ع) تصریح کرد: به برکت خون‌ها، مجاهدت‌ها و معرفت‌هایی که در این مسیر نمایان شد، بسیاری از آیات قرآن کریم و معارف اهل‌بیت(علیهم‌السلام) در جامعه جلوه‌گر شد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: امیدواریم انقلاب اسلامی به برکت همین مجاهدت‌ها و معارف، مسیر خود را با همین شتاب ادامه دهد و زمینه‌سازی برای منجی اصلی، به فضل الهی، در آینده نزدیک محقق شود.
انتهای پیام
نظر شما